Stichting ééndiabetes - Homepagina

Transplantatie: dé therapie tegen Type 1 Diabetes?

dinsdag 16 mei 2017

Door Janneke

 

Dorothee en ik komen op precies hetzelfde moment aangefietst op de Uithof in Utrecht. We zijn op weg naar een bijeenkomst van het Diabetes Fonds. Een paar maanden geleden bezochten we al een andere bijeenkomst, waarbij diabetesonderzoeker prof. Bart Roep kwam uitleggen over zijn onderzoek. Vanavond komen er twee andere belangrijke diabetesonderzoekers: Marten Engelse en Eelco de Koning. Voordat de sprekers beginnen, worden we goed verzorgd met soep en broodjes. Ik ben blij verrast dat het aantal koolhydraten in mijn bakje soep gewoon staat aangegeven! Dat is nog eens handig. Met een gevulde maag lopen we de zaal binnen.

 

Eilandjestransplantatie

Na de opening, door het Diabetes Fonds zelf, krijgt dr. Marten Engelse het woord. Hij vertelt over de transplantatie van Eilandjes van Langerhans bij mensen met type 1 diabetes (T1D).

 

De cellen die bij T1D missen, zijn de bètacellen uit de alvleesklier. Deze cellen maken normaal gesproken insuline. Er zijn ook alfacellen, en die maken glucagon. Dat is een ander hormoon betrokken bij suikerwaardes. De alfa- en bètacellen zitten in de Eilandjes van Langerhans. Dat zijn bepaalde gebiedjes in de alvleesklier. Eén tot twee procent van de alvleesklier bestaat uit de Eilandjes van Langerhans. Bij de meeste mensen bestaat één tot drie gram van het hele lichaam uit deze Eilandjes.

 

Dr. Engelse is betrokken bij transplantaties van deze Eilandjes bij mensen met T1D. Dat is een grote klus, maar het meeste werk wordt vooral voorafgaand aan de daadwerkelijke operatie uitgevoerd. Dan moeten de Eilandjes van Langerhans gescheiden worden van de donoralvleesklieren. Als dat eenmaal gedaan is, kunnen de Eilandjes vrij eenvoudig in het lichaam getransplanteerd worden. Dat gebeurt via een buisje, een katheter, naar de lever. De Eilandjes komen in de lever terecht en daar gaan ze als het goed is insuline maken. Zo hoeft de patiënt na een tijdje geen of minder insuline te spuiten en heeft hij minder kans op hypo’s.

 

"Wanneer krijgen wij een transplantatie?!"


We zijn dus al zo ver dat er bètacellen worden getransplanteerd. Waarom gebeurt dit nog niet bij iedereen? Daar zijn meerdere redenen voor. Een belangrijke reden is dat er medicijnen nodig zijn om te zorgen dat je afweersysteem zich niet tegen de getransplanteerde cellen keert. Helaas hebben deze medicijnen ernstige bijwerkingen. Verder werken de getransplanteerde cellen na een aantal jaar niet meer. We hebben dus nog veel onderzoek voor de boeg om transplantaties in de toekomst voor iedereen beschikbaar en succesvoller te maken.

 

Tussendoor hoor ik gepiep. Automatisch grijp ik naar mijn pomp. Dan besef ik dat het geluid ergens anders vandaan komt. Rechts van me zie ik een man in zijn vinger prikken. De piep klinkt opnieuw – hij klinkt net wat anders dan mijn vertrouwde gepiep. Later horen we meer piepjes. We zijn duidelijk niet de enigen met diabetes hier.

 

Stamcellen en biomaterialen

Vervolgens is prof. Eelco de Koning aan het woord. Hij is hoogleraar, werkt samen met dr. Engelse aan eilandjestransplantatie en is momenteel ook betrokken bij ander onderzoek in het Hubrecht Instituut in Utrecht. Hij vertelt dat er twee pijlers zijn waar onderzoek naar gedaan moet worden: twee moeilijkheden waar antwoord op gevonden moet worden. De eerste moeilijkheid is dat er niet veel alvleesklierdonoren zijn en we eigenlijk een onbeperkte voorraad insulinecellen willen hebben. De tweede uitdaging is dat het afweersysteem zich tegen de getransplanteerde cellen keert. We willen het afweersysteem omzeilen.

 

Onderzoek naar de eerste pijler is gericht op stamcellen. Als je stamcellen hebt, kun je daar heel veel nieuwe bètacellen van maken. Er zijn drie bronnen van stamcellen. Uit sommige stamcellen kan maar liefst een heel wezen komen: de bevruchte eicellen. Daarnaast kunnen we tegenwoordig cellen zoals huidcellen op een bepaalde manier behandelen, waardoor ze een stamcel worden. Verder zitten er stamcellen in de alvleesklier die de mogelijkheid hebben om bètacellen te worden. Prof. De Koning doet onderzoek naar de laatste methode.

 

Bij de tweede pijler wordt er gekeken naar biomaterialen om de getransplanteerde cellen af te dekken tegen het afweersysteem. Een idee is bijvoorbeeld om de cellen te verpakken in membranen. Dat zijn een soort vliesjes met minuscule gaatjes waar wél insuline en zuurstof doorheen kan maar waar het afweersysteem níét doorheen kan. Momenteel wordt onderzocht of zo’n idee werkt.

 

Kunstmatige alvleesklier

Hierna vertelt het Diabetes Fonds in wat voor onderzoeken er geïnvesteerd wordt. De volgende bijeenkomst zal op 15 juni in Zwolle zijn. Daar zal het gaan over de kunstmatige alvleesklier.

 

Bij de borrel achteraf krijgt iedereen de kans om zijn vragen aan prof. De Koning te stellen. Wij zijn bijvoorbeeld benieuwd of cellen met membranen al ergens anders voor gebruikt worden. Maar het is een erg nieuw onderzoeksgebied is en er zijn nog niet veel toepassingen van, antwoordt De Koning. Daarna pakken we onze fietsen weer en vertrekken we naar huis. Met genoeg stof om over na te denken: wanneer krijgen wíj een transplantatie?!

 

Interessante links:

- De onderzoeken waar het Diabetes Fonds in investeert vind je hier.
- RegMed XB heeft als project om een therapie voor type 1 diabetes te ondersteunen.

- De eerste stamcellen zijn al getransplanteerd. Een voorbeeld is Viacyte, waarbij alvleesklierstamcellen worden gemaakt van pluripotente stamcellen.

- Ook van embryonale stamcellen zijn al insulineproducerende cellen gemaakt.

 


Over de schrijfster:

Janneke (1996) studeert biomedische wetenschappen en zit bij een schaatsvereniging. Ze heeft sinds 2006 type 1 diabetes. Janneke gebruikt de Omnipod en heeft sinds kort de Freestyle Libre. Ze bekijkt de dingen graag van een positieve kant en zet zich daarom ook in voor de website van Stichting ééndiabetes. Ze duikt graag in wetenschappelijke vraagstukken, is nieuwsgierig naar andere mensen en schrijft ook nog eens hele leuke columns!

 

Meer lezen?

Diabetes Fonds Voorlichtingsavond LUMC - Bart Roep aan het woord 

Gaan we ook Amyline spuiten?

Câthy interviewde prof. Eelco de Koning over eilandjestransplantatie in 2014 - Filmpje



terug naar categorie

Stichting ééndiabetes Nieuwsbrief!


Wil jij ook alle ééndiabetes highlights van de maand in je mailbox ontvangen? Meld je dan nu aan voor onze nieuwsbrief! Om je aan te melden klik je hier.

Banner:


Stichting ééndiabetes

Hoi!

Wij zijn Stichting ééndiabetes, een stichting voor en door jong- volwassenen met type 1 diabetes. Met onze website en verschillende projecten richten we ons niet op de problemen waar je als jongvolwassene tegenaan loopt, maar juist op de oplossingen en de mogelijkheden. Wij staan voor een positief en eerlijk geluid over type 1 diabetes. En wij vinden het leuk om iets van jou te horen! Mail ons met je verhaal, tip, ideeën of voor serieuzere zaken. Meld je bijvoorbeeld aan als vrijwilliger! Stuur een berichtje op Twitter, Facebook of Instagram. Vinden we leuk! 

 

Want type 1 heb je niet alleen!


E-mail ons: info@eendiabetes.nl
Bellen mag ook: 06 25 16 74 96


Wie wij zijn en waarom we stichting ééndiabetes hebben opgericht vind je bij 'Over ons - Stichting ééndiabetes'

 

Mede mogelijk gemaakt door
van der Waal Webdesign PC Graphics
 
 
Mede mogelijk gemaakt door
van der Waal Webdesign PC Graphics

eendiabetes Contact

info@eendiabetes.nl
Tel: 06 25 16 74 96
KvK: 56846851
IBAN: NL66 RABO 0179180274